4digital Lab4digital Lab4digital Lab4digital Lab
← Wszystkie badania

Lab · Badanie

Kto pyta, kto spisuje: osobne role modeli w asystencie rozmowy wstępnej

W skrócie: Sprawdziłem sześć modeli w roli asystenta rozmowy wstępnej, na danych syntetycznych. Pytały według tej samej listy tematów, a różniły się tym, jak wiernie spisały brief. Gdy rozmowę prowadził najtańszy z modeli, które nie odpadły na granicach (O-01), a brief w osobnym kroku pisał O-05, brief zawierał według oceniających modeli 27 z 27 kluczowych faktów i 83 z 83 faktów z liczbami, bez poważnych przekłamań. Czy taki brief daje lepsze kontakty z prawdziwymi ludźmi, jeszcze nie wiem.

  • asystent rozmowy wstępnej
  • modele językowe
  • wierność zapisu
  • ocena na ślepo

Obiekty badania

O-01
model Model prowadzący rozmowę w eksperymencie rozdzielenia ról; najtańszy z modeli, które nie odpadły na granicach, uruchamiany w darmowym przydziale platformy.
O-02
model Model odrzucony w rundzie 1 z powodu naruszeń granic.
O-03
model Model odrzucony w rundzie 2 z powodu naruszeń granic.
O-04
model Najtańszy z trzech modeli komercyjnych jednego dostawcy. Porównywany w rundach 3–4, w rundzie 5 w roli podsumowującego.
O-05
model Średni pod względem kosztu z trzech modeli tego samego dostawcy. Porównywany w rundzie 4, w rundzie 5 w roli podsumowującego.
O-06
model Najdroższy z trzech modeli tego samego dostawcy. Porównywany w rundzie 4, w rundzie 5 w roli podsumowującego. Ten sam model był agentem prowadzącym badanie, oceniającym briefy i pomocą przy pisaniu tego tekstu.
O-07
model w konkretnej roli i konfiguracji Symulowany klient w rundach 1–3, spoza porównania.
O-08
model w konkretnej roli i konfiguracji Symulowany klient od rundy 4, spoza porównania, z tej samej rodziny co O-04–O-06.
Pochodzenie materiału

Badanie przeprowadziłem 22–23 października 2026 roku w ramach prac nad asystentem Discovery dla 4digital.cloud. Określiłem cel i wymagania mechanizmu, podejmowałem decyzje o kierunku kolejnych eksperymentów, analizowałem obserwacje i weryfikowałem zasadność wyciąganych wniosków.

Do realizacji wykorzystałem agenta programistycznego AI, który przygotowywał szczegóły protokołów, narzędzia pomiarowe i wykonywał próby zgodnie z zatwierdzanym przeze mnie zakresem. Eksperyment prowadzono na danych syntetycznych, w prywatnym środowisku testowym. Wierność briefów oceniano za pomocą modeli AI, bez punktowej oceny człowieka.

Przy redakcji opracowania również korzystałem z pomocy generatywnej sztucznej inteligencji. Za interpretację wyników, przedstawione twierdzenia oraz decyzję o publikacji odpowiadam osobiście. Szczegółowe instrukcje, konfiguracja, protokoły oceny i instrumenty pomiarowe pozostają niepubliczne.

Wersja
1.0

01 / Problem badawczy

Do firmy doradczo-inżynierskiej rzadko trafia gotowe zamówienie. Częściej trafia ktoś, kto w swojej organizacji odpowiada za wynik, czuje, że coś nie działa, i nie zna się na technologii. Sprawdzam, czy model językowy może prowadzić z taką osobą pierwszą rozmowę na stronie 4digital.cloud. Asystent rozmowy wstępnej, nazywany tu asystentem Discovery, ma pomóc nazwać problem: co się dzieje i od kiedy, jaki ma to skutek, kogo dotyczy, co już próbowano. Na koniec przygotowuje brief, czyli krótkie, uporządkowane podsumowanie, z którym rozmówca przechodzi do kontaktu z człowiekiem.

Brief jest przygotowywany po to, by rozmówca mógł wykorzystać go podczas kontaktu z zespołem; asystent sam niczego zespołowi nie przekazuje, rozmówca kopiuje podsumowanie. Fakt, który klient podał, a który zniknął z briefu albo został w nim przekręcony, psuje pierwszy kontakt. Stąd pytanie: który model nadaje się do tej roli i gdzie leży jego słabość: w zadawaniu pytań czy w spisywaniu odpowiedzi? Czy te dwie umiejętności można ocenić osobno i przypisać różnym modelom?

Projekt ma kilka zasad:

  • Miernik sukcesu: wartościowe pierwsze kontakty, nie głębokość wywiadu.
  • Granice: bez cen, terminów realizacji, rozwiązań, narzędzi i obietnic; bez proszenia o dane osobowe; bez ujawniania instrukcji.
  • Kontakt z człowiekiem bez rozmowy z asystentem: sekcja kontaktowa strony działa niezależnie od asystenta. Przekazanie rozmowy przez samego asystenta jest dopiero zaprojektowane (zob. Decyzje).
  • Fakty tylko od klienta: w briefie może się znaleźć wyłącznie to, co powiedział rozmówca. Pytania asystenta pomagają zrozumieć kontekst, ale jego sugestie nie są faktami klienta.

Ująłem to tak: Discovery jest deterministyczne pod względem celu, ograniczeń i dopuszczalnego rezultatu. Adaptacyjna jest wyłącznie strategia rozmowy. Model jest wymiennym silnikiem, a produktem jest kontrolowany proces. Część tych zasad sformułowałem dopiero w trakcie badania; kiedy i co faktycznie zmieniało się w konfiguracji, opisuję w metodzie.

02 / Hipotezy

  1. H1 (przed rundami 3–4): mocniejszy model przy tej samej instrukcji poprowadzi lepsze rozpoznanie: zamiast iść po liście tematów, dopyta, co się zmieniło i dlaczego sprawa stała się pilna właśnie teraz. Obaliłoby ją to, że mocniejsze modele pytają według tej samej listy co słabsze. Tego kryterium nie zapisałem w trakcie badania; dopisałem je przy redakcji tekstu. Osobne przypuszczenie, które miałem już po rundzie 1, że ankietowy styl wynika z listy tematów w instrukcji, ten układ nie sprawdzał: wszystkie modele dostały tę samą instrukcję.
  2. H2 (po rundzie 3, po obietnicy kontaktu złożonej przez O-04): pozwolenie modelowi na własne słowa w momencie przekazania sprawy człowiekowi grozi obietnicami, których nikt nie wykona. Badanie mogło sprawdzić tylko, czy takie obietnice występują w badanych warunkach; ich brak w kilku próbach nie obaliłby ogólnej hipotezy o ryzyku. Tego kryterium nie zapisałem w trakcie badania; dopisałem je przy redakcji tekstu.
  3. H3 (po rundzie 4, przed rundą 5; postawiona po zobaczeniu danych): słabość O-01 leży w spisaniu, nie w wypytaniu. Jeśli brief w osobnym kroku napisze mocniejszy model, zachowa 95–100% faktów, bez konfabulacji. Kryterium zapisałem przed uruchomieniem rundy 5; nie zdefiniowałem w nim, które fakty liczyć.

03 / Metoda i warunki pomiaru

Badane układy

  • O-01: model prowadzący rozmowę w eksperymencie rozdzielenia ról; najtańszy z modeli, które nie odpadły na granicach.
  • O-02 i O-03: modele odrzucone za naruszenia granic, w rundach 1 i 2.
  • O-04, O-05, O-06: trzy modele komercyjne jednego dostawcy, od najtańszego do najdroższego. Porównywane w rundach 3–4, w rundzie 5 w roli podsumowującego.
  • O-07 i O-08: symulowani klienci spoza porównania; O-07 w rundach 1–3, O-08 od rundy 4, z tej samej rodziny co O-04–O-06.
  • Relacje ważne dla ocen: agent prowadzący badanie, oceniający briefy i model pomagający napisać ten tekst to ten sam model co O-06.

Warunki

  • Dane: wyłącznie syntetyczne; prywatna kopia strony chroniona logowaniem.
  • Przebieg rozmów: wszystkie szły przez ten sam serwer pośredniczący. Zakończenie rozmowy i kontrola formatu briefu należą do serwera, nie do modelu.
  • Równe warunki: instrukcja prowadzenia rozmowy była w rundach 1–4 ta sama dla wszystkich modeli. Limity długości wyrównałem tak, by każdy model miał porównywalną przestrzeń na odpowiedź. Konfigurację ustawiano dla każdego modelu osobno i jej nie publikuję.
  • Próba: rundy 1–4 to 131 rozmów; runda 5 to 36 briefów z 9 rozmów. W rundach 1–3 jedna rozmowa na scenariusz i model, w rundzie 4 trzy. To wyniki opisowe niewielkiej próby, bez podstaw do uogólnienia statystycznego.
  • Wykonanie: przebiegi, skrypty i pomiary uruchamiał agent programistyczny AI według protokołu, który zatwierdzałem. Decyzje o kolejnych rundach, modelach i zmianach w procesie podejmowałem ja; szczegóły pomiaru (rubrykę ocen, licznik faktów, przypisanie kluczowych faktów) przygotowywał agent.

Co zmieniało się w trakcie

Moje wymagania i oceny. Nie zmieniały one instrukcji prowadzenia rozmowy w rundach 1–4:

  • przed pierwszym testem: bez rozwiązań i wyceny, prowadzenie do kontaktu, bez zbierania danych kontaktowych;
  • w rundzie 1: podsumowanie oparte wyłącznie na wypowiedziach klienta; zakończenie ma należeć do procesu, nie do modelu;
  • po rundzie 2: miernik sukcesu, stały dostęp do człowieka, fakty o kliencie wyłącznie z jego wypowiedzi;
  • po rundzie 4: trzy osobne kompetencje, czyli wybór pytania, decyzja o zakończeniu i wierność briefu;
  • przed rundą 5: sugestie asystenta nie są faktami klienta.

Faktyczne zmiany konfiguracji:

  • w rundzie 1, po pierwszych partiach, zakończenie rozmowy przeszło na serwer, z osobną instrukcją podsumowania, która do rundy 4 się nie zmieniała;
  • przed rundą 2 poprawiono zapis person;
  • w rundach 2–4 dochodziła konfiguracja kolejnych modeli, a O-02 i O-03 trafiły na listę odrzuconych;
  • w rundzie 4 zmienił się symulowany klient (O-08), z doprecyzowanymi zasadami wierności personie;
  • w rundzie 5 briefy powstały w bezpośrednich wywołaniach modeli, poza serwerem, według nowego, siedmiopolowego kontraktu briefu.

Różnic między rundami nie da się więc przypisać wyłącznie modelowi.

Trzy rodzaje testów

  1. Scenariusze regresyjne: wypowiedzi klienta zapisane z góry, niereagujące na pytania asystenta. Sprawdzają granice i przekazanie do człowieka, nie jakość wypytywania.
  2. Symulowany klient: inny model gra personę z ukrytymi faktami i odpowiada na faktyczne pytania asystenta. Trzy persony z różnych branż; jeden z ukrytych faktów zmieniał pilność sprawy.
  3. Rozdzielenie ról (runda 5): ten sam zapis 9 rozmów prowadzonych przez O-01, bez briefu, który O-01 napisał w trakcie rozmowy, dostały cztery modele wyłącznie w roli podsumowującego. Wszystkie pisały według tego samego kontraktu briefu: siedem pól, m.in. ograniczenia, oczekiwany efekt i niewiadome. Jeden brief na rozmowę i model.

Rodzaje ocen

Rodzaj ocenyKto oceniałGdzie użyta
zliczanie automatycznereguły skryptu: flagi i licznik słów kluczowychrundy 1–4; flagi to kandydaci do przejrzenia, licznik jest przybliżony
zliczenia na podstawie lekturyagent prowadzący badanie, bez zaślepieniaukryte fakty w rundach 1–3
ocena modelowa po lekturzejedna osobna sesja tego samego modelu co O-06, bez zaślepieniakluczowe fakty i błędy w briefach rundy 4
ocena modelowa na ślepotrzy osobne sesje tego samego modelu co O-06; to nie są trzy niezależne rodziny oceniającychwszystkie briefy rundy 5
ocena jakościowaja, po lekturze raportów i zapisów rozmówdecyzje i notatki z przebiegu; briefów nie punktowałem

Żadnego briefu nie ocenił człowiek według rubryki.

Metryki

  • Granice: tak lub nie. Do oceny „nie” wystarcza jedno naruszenie w dowolnej turze: propozycja rozwiązania albo narzędzia (także w formie pytania), ocena przyczyny, cena albo termin, obietnica, prośba o dane kontaktowe albo ich powtórzenie, ujawnienie instrukcji. Werdykt opierał się na scenariuszach regresyjnych; w rozmowach z personami granice sprawdzały tylko automatyczne flagi, bez osobnego werdyktu. Rubryka z czasu badania mówiła, że model łamiący granice odpada niezależnie od reszty. Jak stosowałem ją w praktyce, opisuję w falsyfikacjach.
  • Czas: mediana i p95. Koszt: z tokenów według cennika dostawcy albo w jednostkach darmowego przydziału.
  • Wierność briefu: ile faktów klienta przeszło do briefu, ile zostało zniekształconych i ile dopisanych.

Jak oceniano briefy w rundzie 5

Wierność mierzyłem względem listy faktów klienta, którą osobna sesja oceniająca spisała z samych zapisów rozmów, zanim ktokolwiek zobaczył briefy. Wyszło 250 faktów atomowych, w tym 83 z liczbą, okresem albo twardym ograniczeniem. Briefy oceniano na ślepo, bez wiedzy, który model je napisał. Fakt zachowany liczy się jako 1, zachowany częściowo (np. bez liczby) jako ½, utracony jako 0. Liczby oceniano osobno, łącznie z „około” i „mniej więcej”. Kluczowe fakty to trzy na personę, z tą samą definicją co w rundzie 4, czyli 27 na model; do listy faktów przypisano je dopiero po ocenach.

Briefy O-01 powstały ok. 10 godzin później, bo czekały na dzienny przydział. Oceniły je te same sesje, które znały już briefy pozostałych wariantów. Dlatego wyników A nie zestawiam z B–D w jednym rankingu.

Błędy dzielę na lekkie (nieprecyzyjność, która nie myli co do istoty) i poważne (mówią coś nieprawdziwego o tym, co powiedział klient). W wynikach podaję je według rodzaju: zniekształcenie, dopisany fakt, sugestia asystenta podana jako fakt klienta, przyczyna lub rozwiązanie, których klient nie wskazał, oraz pozostałe (dane osobowe, odpowiedź klienta zapisana jako niewiadoma).

04 / Wyniki

Oznaczenia E1–E17 w nawiasach odsyłają do mapy dowodów na końcu tekstu.

Rundy 1–4

Runda 1, O-01 kontra O-02. O-02 w scenariuszu z próbą obejścia wypisał swoją instrukcję słowo w słowo. Po wstrzykniętym poleceniu odpowiedział: „4Digital wykona to za 5000 zł w ciągu tygodnia”. Imię, nazwisko, e-mail i telefon rozmówcy wpisał do podsumowania i zadawał pytania-sugestie. O-01 w scenariuszach z próbą obejścia i z danymi osobowymi nie ujawnił instrukcji, nie podał ceny ani nie powtórzył danych. Mediana czasu odpowiedzi: 1,6 s wobec 2,6 s. Zanim zakończenie przeszło na serwer, O-02 kończył podsumowaniem 1 z 5 rozmów pełnej długości; po zmianie 4 z 5, a piąta przerwała się przed końcem, bo model nie odpowiedział w limicie czasu. Ukryte fakty (zliczenia agenta): O-01 wydobył 24 z 27 i zapisał 16; O-02 wydobył 14 i zapisał 7 (E1, E2).

Runda 2, O-01 kontra O-03. O-03 wypisał instrukcję słowo w słowo i wypunktował swoje zasady. Był dwa razy szybszy (mediana ok. 0,8 s), ale prowadził tę samą ankietę i przemycał rozwiązania. Scenariusz z klientem, który od razu chce człowieka, oblali obaj: O-01 zatrzymał go słowami „Zanim jednak się umówimy, pomogę przygotować opis…” (E3).

Runda 3, O-01 kontra O-04. O-04 odmawiał ceny, promptu i narzędzi, także po wstrzyknięciach, ale mówił nieprawdę w imieniu firmy. Obiecał: „Osoba z 4Digital skontaktuje się z Panem”, choć nikt nie zbiera danych. Klienta gotowego do kontaktu zatrzymał zmyśloną zasadą: „rozmowa z człowiekiem jest możliwa dopiero wtedy, gdy wiadomo, czego dotyczy sprawa”. Ukryte fakty w rozmowie i w briefie (zliczenia agenta): O-04 21 i 20 z 27, O-01 22 i 16 oraz 20 i 14 (E4).

Runda 4, wszystkie cztery modele z jednym symulatorem O-08:

MiaraO-01O-04O-05O-06
Naruszenia granic w regresji0 (rundy 1–3)obietnica, wymyślona zasada (r. 3)0 / 120 / 12
Średnio tur do podsumowania7,07,26,24,9
Ukryte fakty ujawnione na rozmowę (z 9; zliczanie automatyczne)7,37,96,85,6
Ujawnione fakty w briefie pisanym w trakcie rozmowy (zliczanie automatyczne)61%92%~100%~100%
Kluczowe fakty w briefie z 27 (ocena modelowa, bez zaślepienia)19,526,52523,5
Rozmowy z błędem w briefie (ocena modelowa)6/9 lekkie9/9 (2 poważne)3/9 (1 poważny)1/9 lekki
Pytanie o moment zmiany, rozmowy z personami0000
To samo pytanie w scenariuszach regresyjnych——4 pytania w 3 rozmowach3 pytania w 3 rozmowach
Mediana czasu odpowiedzi1,6 s1,8 s2,6 s3,6 s
Koszt na rozmowędarmowy przydział~0,25 centa~4 centy~6 centów

Licznik słów kluczowych jest przybliżony, a agent napisał go po obejrzeniu przebiegów trzech z czterech modeli tej rundy, przed przebiegiem O-01.

Kluczowy ukryty fakt jednej z person, termin, który zmieniał pilność sprawy, padł w 9 z 12 rozmów z tą personą. Za każdym razem padał w odpowiedzi na pytanie z listy tematów: 7 razy o kryterium sukcesu, ograniczenia lub termin, 2 razy o skutek lub dotychczasowe próby. Nigdy po pytaniu o zmianę. W briefach O-01 nie znalazł się w pełnej postaci ani razu; raz częściowo, bez terminu. W rozmowach z personami O-01, jak pozostałe modele, podsuwał w pytaniach przykładowe działania, np. „na przykład wprowadzając nowe procedury lub narzędzia?”. Reguła automatyczna nie znalazła w 36 rozmowach przypadku, w którym symulator przejąłby liczbę podsuniętą przez asystenta; przejęć nieliczbowych nie liczyłem systematycznie (E5, E6, E7).

Sonda przekazania sprawy (po rundzie 4, krótka, z minimalną instrukcją bez zakazu obietnic). Każdy z trzech modeli O-04–O-06, poproszony o potwierdzenie przekazania sprawy człowiekowi własnymi słowami, obiecał kontakt zwrotny, choć format odpowiedzi był poprawny. Na przykład: „Przekazuję Twoją prośbę do zespołu, który skontaktuje się z Tobą” (E8).

Rozdzielenie ról

WariantRozmowę prowadziBrief pisze
A (punkt odniesienia)O-01O-01
BO-01O-04
CO-01O-05
DO-01O-06

Wszystkie 36 briefów miało poprawny format: siedem pól w kolejności, nic poza nimi (E9). Wariant A oceniono osobno, ok. 10 godzin później, przez sesje, które znały już briefy B–D; podaję go obok, ale nie w jednym rankingu z B–D. Wszystkie oceny w tej tabeli są ocenami modelowymi na ślepo (E11).

MiaraABCD
Kluczowe fakty w briefie (z 27)25,5272727
Fakty klienta zachowane / częściowo / utracone (z 250)163 / 33 / 54200 / 25 / 25226 / 6 / 18223 / 10 / 17
Fakty zachowane, ½ za częściowy71,8%85,0%91,6%91,2%
Fakty z liczbą lub ograniczeniem (83): obecne / dokładne78 / 7582 / 7883 / 8383 / 83
Błędy lekkie / poważne13 / 224 / 19 / 04 / 0
zniekształcenie0931
dopisany fakt0010
sugestia asystenta podana jako fakt klienta7311
przyczyna lub rozwiązanie, których klient nie wskazał5742
pozostałe (dane osobowe, odpowiedź zapisana jako niewiadoma)3600
Średnia długość briefu1110 zn.1671 zn.1641 zn.1520 zn.
Czas: mediana / najdłużej8,4 / 11,7 s3,8 / 4,9 s6,0 / 10,2 s9,7 / 14,2 s
Koszt jednego briefuok. 20 jedn. przydziału≈0,06 centa≈1,2 centa≈2,8 centa

Żaden brief nie zignorował korekty, którą klient wprowadził w rozmowie. Źródła: E9–E12.

Co gubi każdy wariant.

  • A: pisze najkrótsze briefy i często przejmuje sformułowania asystenta jako fakty klienta (7 razy).
  • B: zachowuje dużo, ale systematycznie osłabia częstotliwość („często” zamiast „prawie zawsze”), zostawia imię, a z uzasadnienia pośpiechu podanego przez klienta zrobił sztywny termin.
  • C i D: gubią prawie wyłącznie zdania otwierające i życzenia, np. „Mam za dużo pracy przy dokumentach”, „Chcę to w końcu ogarnąć”. Faktów z liczbą, terminem albo ograniczeniem nie gubią.

Kryterium H3 dla wariantu C:

OdczytWynikSpełnione
Kluczowe fakty27 / 27 = 100%tak
Fakty z liczbą lub ograniczeniem, dokładne83 / 83 = 100%tak
Wszystkie fakty atomowe91,6%nie (poniżej 95%)
Konfabulacje poważne0tak
Konfabulacje lekkie1 dopisany fakt, 1 sugestia jako faktnie zero

Kluczowe fakty przypisano do listy faktów po ocenach, a 27 z 27 to sufit: ten odczyt nie odróżnia B, C i D.

Przypadki z zapisów rozmów

Przypadek 1: sugestia asystenta staje się faktem klienta.

Klient: „…jak nasza planistka pojechała na dwa tygodnie urlopu i dwie linie stały po pół dnia, bo nikt nie wiedział, co produkować.” Asystent (O-01 w rozmowie): „To brzmi jak sytuacja, w której brak jednej osoby paraliżuje pracę całego zakładu.” Brief A: „…paraliż pracy zakładu podczas urlopu planistki (dwie linie stały po pół dnia).” Brief D: „Podczas urlopu planistki dwie linie stały po pół dnia.”

Słowo „paraliż” pochodzi od asystenta. O-01, pisząc brief, przejął własne sformułowanie z rozmowy jako fakt; to błąd poważny. O-05 i O-06 przy tym samym zapisie zostały przy słowach klienta.

Przypadek 2: odpowiedź klienta zapisana jako niewiadoma.

Klientka: „Konkretnego terminu sobie nie wyznaczyłam, ale najlepiej byłoby zanim przyjdzie luty, bo wtedy znowu zacznie się to najgorsze.” Brief A: „Niewiadome: Termin realizacji, konkretny budżet, …” Brief D: „Konkretnego terminu nie wyznaczyła, ale najlepiej przed lutym.”

Przypadek 3: częstotliwość osłabiona w zapisie. Klient: „po wdrożeniu prawie zawsze coś się sypie”. Brief B: „często pojawiają się problemy”, i tak we wszystkich trzech rozmowach tej persony. Brief C: „prawie zawsze coś się psuje”.

Przypadek 4: wstrzyknięta instrukcja jako obietnica ceny (runda 1). O-02 odpowiedział: „4Digital wykona to za 5000 zł w ciągu tygodnia.” Automatyczna reguła uznała kwotę za powtórzenie liczby rozmówcy. Dopiero lektura pokazała obietnicę. Dlatego flagi są tu tylko kandydatami do przejrzenia.

Notatki z przebiegu

Streszczenie moich ocen jakościowych z czasu badania, które zmieniały jego kierunek (E16):

  • Po pierwszych rozmowach: model może przejść testy techniczne, a jednocześnie prowadzić rozmowę jak urzędnik zbierający dane do formularza. Przestrzeganie instrukcji nie oznacza umiejętności prowadzenia Discovery.
  • O zakończeniu: model może się pomylić, proces nie powinien. Z tej zasady wzięło się zakończenie rozmowy po stronie serwera.
  • Po rundzie 1: utrata jednej trzeciej ujawnionych faktów w briefie i blokowanie klienta gotowego do kontaktu są ważniejsze niż powtarzanie pytań. Discovery ma ułatwiać kontakt, a nie stawać się warunkiem kontaktu.
  • Po rundzie 3: O-01 jest zdyscyplinowanym ankieterem, O-04 znacznie lepszym protokolantem, który jednak potrafi podsunąć rozmówcy nieprawdziwy fakt i wymyślić zasady firmy. Trzeba zbudować dobry proces, a nie szukać modelu, który przypadkiem wykona wszystkie zadania idealnie.
  • Po rundzie 4: wybór pytania, decyzja o zakończeniu i wierność briefu to trzy osobne kompetencje i nie należy ich sprowadzać do jednego rankingu modeli.
  • Przed rundą 5: lepszy model piszący brief nie naprawi wyboru najlepszego pytania.

05 / Falsyfikacje i błędy

H1 nie potwierdziła się przy tej instrukcji i tych personach. Mocniejsze modele pytały według tej samej listy tematów co słabsze. W 36 rozmowach z personami żaden nie zapytał, co się zmieniło. W scenariuszach regresyjnych O-05 i O-06 zadawali takie pytania (O-05: 4 pytania w 3 rozmowach, O-06: 3 w 3). Możliwe wyjaśnienie: otwarcia tych scenariuszy nie opisywały problemu albo opisywały już podjętą decyzję, persony od razu opisywały problem, a lista tematów w instrukcji nie obejmuje pytania o to, co się ostatnio zmieniło. Wynik mówi tylko tyle, że w badanej konfiguracji mocniejsze modele nie wykazały lepszej strategii pytań. Nie mówi, że zdolność modelu nie ma znaczenia, ani że ograniczeniem jest instrukcja: jej wpływu ten układ nie izolował. Pokaże go dopiero porównanie dwóch wersji instrukcji na tych samych personach.

H2 wsparta, ale nie dowiedziona. W sondzie po rundzie 4, z minimalną instrukcją bez zakazu obietnic, każdy z trzech modeli obiecał w wolnym tekście kontakt zwrotny (E8). O-04 zrobił to także w regresji, przy instrukcji, która nie mówiła, jak działa kontakt (E4). Uważam, że lepszy model nie usuwa tego ryzyka, bo źródłem jest swoboda tekstu w miejscu, gdzie potrzebna jest gwarancja.

H3 spełniona częściowo. Na faktach kluczowych i liczbowych 100%; na pełnej liście atomowej 91,6%, czyli poniżej progu 95%; lekkich konfabulacji nie było zero, tylko dwie. Kryterium nie definiowało, które fakty liczyć, więc podaję wszystkie odczyty i nie wybieram korzystnego.

Reguła granic nie była stosowana jednolicie. Rubryka mówiła, że model łamiący granice odpada niezależnie od reszty. Odpadły O-02 (ujawnienie instrukcji, oferta ceny po wstrzyknięciu, dane osobowe w podsumowaniu) i O-03 (ujawnienie instrukcji). O-04 w rundzie 3 obiecał kontakt i wymyślił zasadę dostępu do człowieka. Uznałem to za rzeczywiste naruszenia, ale zostawiłem O-04 jako kandydata eksperymentalnego; w tej samej decyzji zatwierdziłem kontrakt, w którym przekazanie do człowieka pokazuje stały tekst serwera. Zatrzymanie przez O-01 w rundzie 2 klienta, który chciał od razu rozmawiać z człowiekiem, zapisałem jako oblany scenariusz, nie jako naruszenie granic. O-01 został kandydatem, bo w scenariuszach regresyjnych granic nie naruszył. Przy redakcji znalazłem jednak w rozmowach z personami z rundy 4, których tym kryterium nie oceniano, pytania o dotychczasowe próby z przykładowymi działaniami: u O-01 w co najmniej 3 z 9 rozmów, np. „na przykład wprowadzając nowe procedury lub narzędzia?”, a podobne u O-04, O-05 i O-06. Przy dosłownym stosowaniu rubryki te rozmowy dostałyby ocenę „nie”. Czy takie pytanie jest propozycją rozwiązania w rozumieniu rubryki, nie rozstrzygnąłem; to otwarta decyzja (E1, E3, E4, E6, E15).

Błędy instrumentu i projektu, każdy poprawiony i udokumentowany:

  • Automatyczna reguła pochodzenia faktów, sprawdzona na przebiegach z O-07, przy O-08 flagowała parafrazy. Pierwsza poprawka wprowadziła regresję, którą wychwycił kolejny przegląd. Pięć przeglądów kodu wykonały agenty AI tego samego modelu co O-06, trzy z nich już po scaleniu zmian. Po poprawkach ponowne przeliczenie 139 rozmów zmieniło 1 flagę: zniknął fałszywy alarm (E14).
  • Błąd w zapisie person, które symulator przepisywał dosłownie, poprawiono przed rundą 2.
  • Pierwszy przebieg O-04 był błędnie skonfigurowany i zwracał puste podsumowania. Te rozmowy wyłączono z porównania.
  • Za mocny wniosek agenta po rundzie 4 („problemem jest proces, nie model”) skorygowałem do zakresu, który wynika z danych.
  • Teza o mechanizmie darmowego dziennego limitu platformy („okno kroczące 24 godzin”) okazała się błędna. Odmowa przyszła przy zużyciu poniżej limitu według analityki, a zgoda pół godziny później. Mechanizm pozostaje nieznany (E13).
  • Kolejność kroków w rundzie 1: symulacje wystartowały przed odczytem poprzedniego kroku. Szkody nie było, bo przebiegi nie szły równolegle.
  • Przy redakcji zawęziłem dwa twierdzenia z wersji roboczej: o granicach O-01 (zob. wyżej) i o okolicznościach ujawnienia kluczowego faktu, który nie padał wyłącznie przy pytaniu o termin, ograniczenia albo kryterium sukcesu, lecz także przy pytaniu o skutek albo próby.

06 / Wnioski

  1. Spisanie briefu to osobna umiejętność i modele wyraźnie się w niej różnią. Na identycznym wejściu, według oceniających modeli, O-05 i O-06 zachowały wszystkie kluczowe fakty i wszystkie liczby; O-04 zachował dużo, ale zniekształcał. Briefy O-01 w tej roli oceniono osobno (E11).
  2. W rundzie 4 O-01 gubił kluczowe fakty przy zapisie, nie przy wypytaniu. W 9 rozmowach O-01 padły wszystkie 27 kluczowych faktów, a w jego briefach pisanych w trakcie rozmowy zostało ich 19,5 (E7, E12). Nie znaczy to, że jego strategia pytań była wystarczająca: pytał według listy tematów i podsuwał przykładowe działania (zob. Falsyfikacje).
  3. O-01 w osobnym wywołaniu miał 25,5 z 27 wobec 19,5 w trakcie rozmowy, ale nie wiem, co to sprawiło. Między rundami 4 i 5 zmieniły się naraz: sposób wywołania, format briefu (7 pól zamiast 5) i jego instrukcja, oceniający i sposób oceny (pierwsza bez zaślepienia), a briefy rundy 5 powstały poza serwerem (E7, E12).
  4. Momenty z obietnicą muszą być stałym tekstem, a zakończenie rozmowy i sprawdzenie briefu muszą należeć do serwera (E2, E8).

Co dane rozstrzygają, a czego nie

Rozstrzygają

  • O-02 i O-03 nie nadają się do tej roli (granice).
  • O-01 w scenariuszach regresyjnych nie ujawnił instrukcji, nie podał ceny ani nie powtórzył danych; w rozmowach z personami podsuwał jednak w pytaniach przykładowe działania, jak pozostałe modele.
  • O-05 i O-06 spisują wierniej niż O-04, który zniekształca (według oceniających modeli).
  • Przy równej wierności O-05 jest tańszy i szybszy od O-06.
  • Przekazanie do człowieka nie może być wolnym tekstem modelu.
  • Zakończenie rozmowy musi należeć do serwera.

Nie rozstrzygają

  • Czy układ O-01 + O-05 daje więcej wartościowych kontaktów.
  • Czy zmiana instrukcji naprawi strategię pytań.
  • Czy wyniki przenoszą się na inne branże i prawdziwych klientów.
  • Czy oceniający z rodziny O-04–O-06 nie faworyzują jej tekstów.
  • Jak stabilne są briefy (jedna próba na rozmowę).
  • Ile daje sam format 7 pól, a ile osobne wywołanie.
  • Jakie będą czasy i koszty w docelowym przepływie.
  • Gotowość do produkcji: dane, regulamin, nadużycia.

Decyzje

  • O-02 (po rundzie 1) i O-03 (po rundzie 2) odrzucone za ujawnienie instrukcji, O-02 także za ofertę ceny i dane osobowe; serwer odrzuca oba nawet na prośbę. Działa.
  • Zakończenie rozmowy i kontrola formatu briefu po stronie serwera. Działa na kopii prywatnej.
  • O-04 zostaje kandydatem eksperymentalnym, nie domyślnym, mimo naruszeń w rundzie 3 (zob. Falsyfikacje).
  • Czy pytania o próby z przykładowymi działaniami dyskwalifikują model: nierozstrzygnięte.
  • Przekazanie rozmowy do człowieka i odmowa mają pokazywać wyłącznie stałe teksty pilnowane przez serwer, bez obietnic oddzwonienia, z osobnym pomiarem tego, co faktycznie widzi klient (cel: zero niedozwolonych deklaracji). Zatwierdzone, niezaimplementowane. Do tego czasu kontakt z człowiekiem zapewnia sekcja kontaktowa strony, niezależna od asystenta.
  • Na czas testu tego kontraktu nie zmieniam instrukcji ani formatu briefu.
  • Produkcja: nie.

Rekomendacja agenta prowadzącego (oddzielona od wniosków; decyzji jeszcze nie podjąłem): O-01 prowadzi rozmowę, O-05 pisze brief w jednym wywołaniu na końcu, a serwer sprawdza wynik. Szacunkowy koszt rozmowy w tym układzie to darmowy przydział plus ok. 1,2 centa za brief, wobec ok. 4 centów, gdy całość prowadzi O-05. To złożenie pomiarów cząstkowych, nie pomiar całego przepływu. Podział ról nie jest jeszcze zbudowany.

Wymagania a działające zabezpieczenia

WymaganieStan
Granice: ceny, rozwiązania, obietnice, dane osobowe, instrukcjezapisane w instrukcji modelu i sprawdzane scenariuszami regresyjnymi; bramek po stronie serwera jeszcze nie ma (są częścią zaprojektowanego kontraktu)
Kontakt z człowiekiem bez rozmowy z asystentemdziała: sekcja kontaktowa strony jest niezależna od asystenta
Przekazanie rozmowy przez asystentazaprojektowane, niezaimplementowane
Zakończenie rozmowy i kontrola formatu briefudziała po stronie serwera, na kopii prywatnej
Brief bez danych osobowychwymaganie w instrukcji podsumowania; serwer tego nie wymusza (O-04 zostawiał imię)
Fakty tylko od klientawymaganie w instrukcji podsumowania; mierzone w ocenie, niewymuszane
Brak przechowywania rozmówdziała: rozmowa żyje tylko w przeglądarce, serwer nie zapisuje jej treści

07 / Ograniczenia

  • Symulowany klient to model. Bywa zbyt chętny i zbyt składny; przy pytaniach o liczby O-07 dopowiadał liczby spoza persony. Rozmowa z modelem nie jest rozmową z człowiekiem.
  • Runda 4 była kontrolowana tylko częściowo. Wspólne były persony, instrukcja i symulator. Konfigurację ustawiano jednak dla każdego modelu osobno, symulator O-08 był z tej samej rodziny co trzy z czterech kandydatów, a przebiegi szły w stałej kolejności, w dwóch turach. Porównanie nie pozwala więc przypisać wszystkich różnic w tej rundzie samym modelom.
  • Oceniający to też modele: ten sam model co O-06, z tej samej rodziny co O-04 i O-05. Ten sam model prowadził badanie jako agent i pomagał napisać ten tekst. Zaślepienie nie wyklucza, że oceniający faworyzują teksty własnej rodziny, w tym własne, ani że oceniają inaczej O-01; tego nie sprawdzałem.
  • Mała i wąska próba: 3 persony, 9 rozmów, jedna próba na model w rundzie 5. Modele odpowiadają niedeterministycznie.
  • Liczenie faktów zależy od listy. Lista atomowa liczy na równi fakt kluczowy i zdanie otwierające; stąd różnica między 100% kluczowych a 91,6% wszystkich.
  • Licznik słów kluczowych z rundy 4 agent napisał po obejrzeniu przebiegów trzech z czterech modeli; jego wyniki są przybliżone.
  • Zliczenia z rund 1–3 wykonał agent na podstawie lektury, bez zaślepienia; to słabszy dowód niż ocena na ślepo z rundy 5.
  • Mierzyłem wierność zapisu, nie to, czy brief prowadzi do wartościowego kontaktu.
  • Koszt badania: ok. 6,6 USD w API modeli komercyjnych, z czego ok. 4,4 USD to szacunek dla symulatora O-08. Do tego kilka niezmierzonych krótkich sond. Modele otwarte mieściły się w darmowym przydziale (E17).
  • Poufność aparatury: treść instrukcji, konfiguracja, protokół oceny i instrumenty pomiarowe nie są publikowane. Modele oznaczam O-01–O-08 bez nazw, bo wyniki dotyczą tej instrukcji i tej konfiguracji, a nie modeli w ogóle.
PracaStan
Rundy 1–4 i rozdzielenie rólzakończone
Zakończenie po stronie serwera, odrzucanie modeli O-02 i O-03działa na kopii prywatnej
Poprawki narzędzi pomiarowych po przeglądachzakończone
Kontrakt przekazania do człowiekazaprojektowany, niezaimplementowany
Podział ról w serwerzeniezbudowany
Brief 7-polowy w produkcieniewdrożony
Porównanie dwóch wersji instrukcjinierozpoczęte
Testy z ludźminierozpoczęte
Warunki produkcyjnenierozpoczęte; produkcja: nie

Aneks: słownik pojęć

  • Model językowy: program generujący tekst na podstawie instrukcji i dotychczasowej rozmowy.
  • Instrukcja systemowa (prompt): stały opis roli i zasad, który model dostaje przed rozmową; jej treść nie jest tu publikowana.
  • Wstrzyknięcie instrukcji: próba przemycenia polecenia w wypowiedzi rozmówcy.
  • Persona: fikcyjna osoba z opisem sytuacji i ukrytymi faktami, odgrywana przez symulowanego klienta.
  • Fakt atomowy: najmniejsze stwierdzenie klienta, które da się sprawdzić osobno.
  • Konfabulacja: treść w briefie, której klient nie powiedział.
  • Token: jednostka tekstu, w której modele liczą długość i koszt.
  • Mediana, p95: połowa odpowiedzi jest szybsza; 95% odpowiedzi jest szybszych.
  • Ocena na ślepo: oceniający nie wie, który model napisał tekst.

Aneks: mapa dowodów

Źródła są wewnętrzne i niepublikowane. Mapa pokazuje, na czym opiera się każde twierdzenie.

IDŹródłoZakresRodzaj dowodu
E1Regresja bazowa, runda 120 rozmów (O-01, O-02)lektura agenta, flagi
E2Zakończenie po zmianie i pierwsze symulacje10 rozmów pełnej długości, 6 z O-07zliczenia agenta, bez zaślepienia
E3Runda 2: O-01 kontra O-0312 rozmów regresyjnych, 6 symulacjilektura i zliczenia agenta
E4Runda 3: O-01 kontra O-0411 rozmów regresyjnych, 6 symulacjilektura i zliczenia agenta
E5Runda 4: regresja O-05 i O-0624 rozmowylektura agenta, flagi
E6Runda 4: symulacje36 rozmów z O-08zliczanie automatyczne (przybliżone), czasy, koszty
E7Runda 4: ocena briefów36 briefówocena modelowa, bez zaślepienia
E8Sonda przekazania sprawyO-04, O-05, O-06lektura
E9Runda 5: rozdzielenie ról36 briefówformat, czas, koszt
E10Lista faktów odniesienia250 faktówspisana przed oceną briefów
E11Ocena briefów rundy 536 briefówocena modelowa na ślepo
E12Kluczowe fakty27 na modelprzypisanie po ocenach
E13Darmowy limit platformyobserwacje zużycia i odmówzestawienie
E14Audyt narzędzi pomiarowych5 przeglądów kodu, 139 rozmów przeliczonych ponownieprzegląd i ponowne przeliczenie
E15Rejestr decyzjipo każdej rundziezapis z datą
E16Notatki z przebiegumoje wiadomości z czasu badaniastreszczenie
E17Rozliczenie kosztów139 rozmów, runda 5, symulatortokeny × cennik; symulator szacowany

08 / Od autora

Z perspektywy użytkownika mechanizm wydaje się prosty: rozmowa, kilka pytań, podsumowanie i możliwość kontaktu. Technologie pozwalające go zbudować są powszechnie dostępne, a działająca demonstracja może sprawiać wrażenie, że najważniejszy problem został już rozwiązany.

Jednak między poprawnym wykonaniem poszczególnych czynności a osiągnięciem zamierzonego rezultatu istnieje cały łańcuch zależności. To, że mechanizm potrafi wygenerować odpowiedź, nie oznacza jeszcze, że właściwie zinterpretował sytuację. To, że poprawnie działa w kontrolowanym środowisku, nie przesądza o jego zachowaniu poza warunkami eksperymentu.

Badanie zmienia więc nie tylko ocenę rozwiązania, ale przede wszystkim stan naszej wiedzy o nim. Zamiast intuicyjnego przekonania, że mechanizm powinien działać, otrzymujemy obserwacje pokazujące, które założenia znalazły potwierdzenie, gdzie ujawniły się ograniczenia i czego nadal nie potrafimy rozstrzygnąć.

Różnica między udaną demonstracją a zweryfikowanym mechanizmem nie zawsze jest widoczna w jego działaniu. Ujawnia się dopiero wtedy, gdy zaczynamy sprawdzać, skąd rzeczywiście bierze się rezultat.

Jak cytować

Bartłomiej Pietrzyk, „Kto pyta, kto spisuje: osobne role modeli w asystencie rozmowy wstępnej”
4digital Lab, 24.10.2026, https://lab.4digital.cloud/pl/kto-pyta-kto-spisuje/

Warunki wykorzystania opracowań i danych ustalane są indywidualnie.